06:23 
14:43 
| Rozwój terytorialny miasta |
|
|
|
|
Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano kanał bydgoski. Z kolei od 1820 r. rozpoczęto zabudowę przedmieścia gdańskiego, wytyczając ul. Gdańską. W połowie XIX po wybudowaniu kolei i budowie dworca głównego na Bocianowie zabudowa przedmieścia gdańskiego zintensyfikowała się. Wytyczono ul. Dworcową i przyległe, wzdłuż których budowano wysokie, efektowne mieszczańskie kamienice. Od połowy XIX zaczyna się rozwój terytorialny miasta. Przyłączano bliskie przedmieścia po północnej stronie Brdy w celu umożliwienia zabudowy. Żywiołowy wzrost zaludnienia przeżyły gminy podmiejskie: Szwederowo, Wilczak, Jachcice, Okole, Bielawy, Bartodzieje i inne. Terenów tych nie przyłączano do miasta aż do 1920, kiedy nastąpiło generalne 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników. W 1939 r. na 143 tyś. ludność miasta, tylko połowa mieszkała w centrum (dawnym terenie administracyjnym z 1910 r.) Jak przyłączano kolejne obszary: 1851 - Bocianowo, Żupy (80 ha) przyrost powierzchni miasta 45 %, teren dzisiejszego Śródmieścia 1867 - Bocianowo II, Grodztwo (265 ha) przyrost 103%, teren dzisiejszego Śródmieścia 1876 - Jachcice, Ludwikowo, część Okola i Szwederowa, Błonie, Nowy Dwór, Bielice (283 ha) przyrost 54%, najbliższe miastu przedmieścia od strony zachodniej i południowej 1907 - reszta Okola i Szwederowa, Wilczak, Bielawy, Skrzetusko (42 ha) przyrost 5%, najbliższe miastu przedmieścia ze wszystkich stron 1920 - reszta Bielaw, Bartodzieje Wielkie i Małe, Zimne Wody, Fordonek, Czersko Polskie, Rupienica (5793 ha) przyrost 685%, wszystkie związane z miastem przedmieścia i wsie robotnicze o zaludnieniu wówczas ok. 22 tyś. osób, generalne, prawie 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Chwilowo Bydgoszcz była drugim miastem pod względem powierzchni w RP, potem w okresie międzywojennym plasowała się na 5 miejscu w kraju 1954 - Opławiec, Prądy, Łęgnowo i Żółwin (4340 ha) przyrost 65%, słabo zaludnione tereny zachodnich przedmieść i zalesione tereny niemieckiej fabryki DAG 1959 - Osowa Góra (512 ha) przyrost 5%, wieś wówczas słabo zaludniona (dzisiaj osiedle 10 tyś. mieszkańców.) 1961 - Janowo, Las szubiński, las przy Grunwaldzkiej (489 ha) przyrost 4%, tereny leśne 1973 - Fordon (830 ha) przyrost 7%, miasteczko oraz tereny między Fordonem, a Brdyujściem o zaludnieniu łącznie ok. 9 tyś. osób, miejsce wyznaczone na Zespół Szkół Wyższych oraz nową dzielnicę mieszkaniową 1977 - część terenów gmin Osielsko i Solec Kuj., Czarnówczyn, Łoskoń, Smukała Dolna, Łęgnowo, Plątnowo, Mariampol, część Wypalenisk, Myślęcinek, Niemcz, gminie Nowa Wieś Wlk oddano część lasu (4639 ha) przyrost 36%, słabo zaludnione tereny w północnej części miasta, oraz dwie wsie w południowo- wschodniej części miasta. Celem było m.in. umożliwienie budowy wielkiej dzielnicy mieszkaniowej Nowy Fordon z obiektami towarzyszącymi: oczyszczalnią ścieków i elektrociepłownią Widać z powyższego zestawienia, że w 1920 r. Bydgoszcz przyłączyła wszystkie przedmieścia przemysłowe, powiększając swoje terytorium prawie ośmiokrotnie. To wtedy zyskała znaczne tereny, których zagospodarowywanie trwało do lat 80-tych XX w. Przyłączenie Fordonu o wojnie było uzasadnione koniecznością budowy dzielnicy mieszkaniowej, dla której nie było terenów na obszarze macierzystym. Przyłączony obszar Fordonu zamieszkiwało ok. 9 tyś. ludzi. Rozwój Bydgoszczy i budowa nowej dzielnicy sprawiła, że dzisiaj Fordon zamieszkuje 70 tyś. osób. Obecnie obszar miasta w stosunku do liczby ludności jest mniejszy od średniej, w porównaniu z innymi miastami. Taką samą gęstość zaludnienia posiada Wrocław i Poznań, a mniejszą mają m.in.: Zielona Góra, Olsztyn, Katowice, Kielce, Gdynia, Toruń, Gdańsk, Częstochowa, Gorzów Wlkp, Włocławek, Bielsko Biała, Szczecin, Opole i inne. |