Wirtualna Bydgoszcz - informator bydgoski

Zakole i przełom Wisły

Stanowi krajobraz piękny i unikalny na skalę ogólnokrajową. Stosunkowo wąska tutaj Dolina Wisły (3 km) wcina się głęboko w wysoczyznę Pojezierza Pomorskiego. Urwiste zbocza pokryte są jarami, wąwozami i strumieniami. W żadnym miejscu w kraju Wisła tak gwałtownie nie zakręca. Rzeka sięga tu najbardziej na zachód. Ze wzgórz rozpościera się niesamowity widok.

Najpiękniejsze punkty widokowe to:
- Góra Szybowników z widokiem na Ostromecko, rezerwat Las Mariański i wschodnie zbocza Doliny
- Góra Krzywoustego górujaca nad Łęgnowem z widokiem na Fordon, zakole Wisły i rezerwat Mała Kępa
- Góra Ostromecka z widokiem na zachodnie zbocza Doliny i rezerwat Wielka Kępa
- Wzgórza Mariampola, parów jarużyński z widokiem na wschodnie zbocza
- szczyt Grodziska Wyszogród z widokiem na zakole Wisły i rezerwat Mała Kępa

Ze wzgórzami związane są różne ciekawostki. Góra Szybowników zwana także Czarną Górą, wznosi się 60 m ponad poziom Fordonu, dawniej wykorzystywana do lotów szybowcowych (1933-1958). Absolwentem tej szkoły był m.in. ówczesny dowódca wojsk lotniczych gen. bryg. Jan Frey Bielecki. Góra leży w miejscu, gdzie pradolina zakręca na północ stając się Doliną Dolnej Wisły. U jej podnóża zbudowano pomnik Ikara na cześć lotników szybowcowych. Na zboczu widnieje ogromny, zbudowany w latach międzywojennych znak szkoły szybowcowej.

Nazwa "Wzgórze Krzywoustego" pochodzi z legendy, że król w XII w. Obserwował stąd Wyszogród przed przeprawą przez Brdę. Bardzo sugestywny opis walk dał Gall Anonim. Wojska polskie po przeprawie przez Brdę starły się przez pomyłkę z Mazowszanami. Tak więc próba zaskoczenia Pomorzan nie powiodła się. Przez następne 8 dni czyniono przygotowania do zdobycia grodu, budowano machiny oblężnicze. Do szturmu nie doszło, bo obrońcy poddali gród w obawie przed zemstą Krzywoustego. Król pozostał na miejscu kolejne 8 dni. W tym czasie umocniono gród i pozostawiono polską załogę. Po zakończonej kampanii gród wszedł w skład Wielkopolski.
Ze wzgórza, które wznosi się ok. 40 m ponad pradolinę Wisły widać majestatyczny zakręt i przełom Wisły. W XIX w. na wzgórzu zatrzymał się pruski monarcha Wilhelm II z księciem Albrechtem. Od tego czasu Niemcy zwali to miejsce wzgórzem Albrechta. W 1932 r. władze miejskie Bydgoszczy ustawiły uroczyście na wzgórzu krzyż symbolizujący piastowską historię tego miejsca.
Należy dodać, że badania wykazały istnienie na wzgórzu fundamentów starych budowli, co może być pozostałością średniowiecznej strażnicy.

Drogą ze Strzelec Górnych do Dolnych można samochodem zjechać w Dolinę obserwując piękne widoki.
Piękna jest droga z Fordonu do Trzęsacza u podnóża Doliny z widokiem na charakterystyczne dla tych terenów sady drzew owocowych.
Inna ciekawą drogą jest trakt z Ostromecka do wioski Mozgowina. Biegnie u podnóża zbocza wschodniego, a po drugiej stronie widać rozlewiska Wisły.

W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na Wiśle porośnięte lasem łęgowym. Na jednej z nich znajduje się okresowo zalewany przylądek, z którego można obserwować majestatyczne zakole Wisły, która w tym miejscu najbardziej sięga na zachód w swym 1025 km biegu przez Polskę. Widać rezerwaty wiślane po wschodniej stronie rzeki, odgłosy dzikich ptaków. Świetny cel np wycieczki rowerowej, zwłaszcza po południu, kiedy słońce oświetla wschodni brzeg.

WRÓĆ