| Działanie organizacji niepodległościowych |
|
|
|
|
Od początku niemieckiego panowania organizowano masowe wysiedlenia Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, rugowanie z mieszkań, wywożenie na roboty przymusowe w głąb Rzeszy i do obozów koncentracyjnych. W mieście funkcjonowało tajne nauczanie z zakresu szkoły powszechnej i średniej. Od początku 1940r. powstawały zalążki tajnych organizacji. Do końca 1941 powstała komenda Okręgu Pomorskiego Związku Walki Zbrojnej. Bydgoszcz była ważnym ośrodkiem podziemnego harcerstwa. W 1942 r. powstała Konspiracyjna Szkoła Małoletnich Lotnictwa ZHP pod dowództwem kaprala-pilota Benedykta Dąbrowskiego. W tym samym roku bydgoska Grupa Operacyjna AK "Bałtyk" ujawniła wyrzutnię rakiet V-1 w Borach Tucholskich oraz doświadczalnej bazy rakietowej (Luftwaffe-Versuchanstalt) w Peenemünde na wyspie Uznam koło Szczecina, co umożliwiło jej zniszczenie przez RAF. Od początku gestapo w Bydgoszczy zwróciło uwagę na niepokorność bydgoszczan. Zwłaszcza Szwederowo zyskało w oczach Niemców "bandycką" sławę. Np kreisleiter (nadburmistrz) miasta Werner Kampe pisał: "Zostałem poinformowany przez rozmaitych Volksdeutschów, że stan niepewności w południowej dzielnicy miasta utrzymuje się w dużym stopniu. Szwederowo zostało mi przedstawione jako dzielnica zbrodniarzy, w której mieszkają radykalne elementy". W październiku 1943r. przy gestapo w Bydgoszczy utworzono specjalną komórkę do walki z narastającym ruchem oporu, a od lutego 1944 rozpoczęto masowe aresztowania członków Polskiej Armii Powstania oraz Pomorskiego Okręgu Armii Krajowej. Ocenia się, że w 1944 w Bydgoszczy było ok. 5 tyś. członków AK. Istniała podziemna Okręgowa Delegatura Rządu RP. Liczne są przykłady sabotażu praktykowanego w niemieckich fabrykach np DAG w Łęgnowie, Warsztatach Kolejowych czy "Muna" na Osowej Górze. Kilka obiektów w DAG zostało zniszczonych przez wybuchy, które celowo spowodowali polscy pracownicy przymusowi. Z kolei w 1941r. zorganizowano akcję sabotażową grupy "Szarych Szeregów" pod dowództwem Leona Stobrawy i Józefa Wroneckiego w Zakładach Amunicyjnych na Osowej Górze. |
